Trang chủTác giảLiên hệ

Phân tích tổng quan báo cáo tài chính với biểu đồ sử dụng Matplotlib

By Lê Hải Băng
Published in AWS
October 10, 2021
4 min read

Chào các bạn, với những ai đã từng thực hiện phân tích dữ liệu với ngôn ngữ Python chắc sẽ không lạ gì Matplotlib - một thư viện rất mạnh và phổ biến dùng để dựng các loại biểu đồ thống kê với ngôn ngữ Python. Trong bài viết này, mình sẽ minh họa sơ bộ ứng dụng của matplotlib vào việc xây dựng các biểu đồ đơn giản nhằm làm nổi bật lên bức tranh tổng quan về sự phát triển của doanh nghiệp từ những con số khô khan trong báo cáo tài chính.

Trong các minh họa dưới đây mình sử dụng dữ liệu báo cáo tài chính của Công tỵ Cổ phần Dịch vụ hàng hóa Sài Gòn (SCSC) - một doanh nghiệp dịch vụ trong ngành hàng không, một ngành hiện đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của dịch Covid. Tuy nhiên hãy cùng xem các con số trong báo cáo nói lên điều gì nhé.

1. Sử dụng biểu đồ cột

Chắc chúng ta không ai lạ gì biểu đồ cột, loại biểu đồ rất đơn giản và phổ biến khi cần quan sát sự khác biệt của một hoặc nhiều đại lượng nào đó giữa các đối tượng khác nhau. Ví dụ biểu đồ cột so sánh doanh số các loại xe ô tô, biểu đồ cột so sánh số lượng dân cư ở các khu vực, …

Đầu tiên chúng ta hãy dựng một biểu đồ cột để xem xu hướng thay đổi của doanh thu, lợi nhuận gộp và lợi nhuận sau thuế của SCSC qua từng năm. Để dễ dàng tái sử dụng thì mình có định nghĩa một hàm dựng biểu đồ cột dạng nhóm (grouped bar chart) với đầu vào là dữ liệu dưới dạng file csv như ở dưới. Như vậy khi cần dựng biểu đồ cột với dữ liệu khác thì chỉ cần tạo file csv khác với cấu trúc tương tự là được.

Ok giờ thì chuẩn bị một file csv tên là scs_yearly_doanh-thu_ln-gop_lnst.csv có dữ liệu doanh thu, lợi nhuận gộp, lợi nhuận sau thuế của SCSC qua từng năm với format như sau:

Lắp đường dẫn tới file csv trên vào hàm đã tạo ta được biểu đồ cột như sau.

Imgur

Nhìn vào biểu đồ trên chúng ta có thể thấy ngay được doanh thu, lợi nhuận gộp và lợi nhuận sau thuế của SCSC có xu hướng tăng đều qua từng năm. Tuy nhiên năm 2020 thì kết quả kinh doanh có sự sụt giảm so với năm 2019. ở đây mình cũng chưa chau chuốt cho biểu đồ trông đẹp hơn, tuy nhiên với mục đích để dễ dàng nhìn thấy xu hướng thì với mình vậy là đủ. Chúng ta hoàn toàn có thể làm cho nó long lanh hơn, chẳng hạn thay đổi màu sắc cột, cỡ chữ, … bằng cách sử dụng thêm các tùy biến và hàm số của matplotlib.

Một dạng biểu đồ cột nữa cũng hay được dùng là biểu đồ cột chồng lên nhau (stacked bar chart). Biểu đồ cột chồng lên nhau sẽ cho chúng ta thêm thông tin về cơ cấu của các đại lượng nhỏ hơn của một đại lượng nào đó. Để minh hoạ thì mình sẽ dựng biểu đồ cột chồng để nhìn tổng quan về thay đổi lượng tài sản của SCSC theo từng năm và cơ cấu tài sản (gồm tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn) của SCSC như thế nào.

Đầu tiên mình sẽ định nghĩa hàm để vẽ biểu đồ cột chồng, về cơ bản format của file csv dữ liệu đầu vào và cách dựng biểu đồ tương tự như hàm vẽ biểu đồ cột theo nhóm, điều khác biệt là các đại lượng cấu thành sẽ được vẽ thành các cột chồng lên nhau.

Dữ liệu về cơ cấu tài sản từng năm của SCSC được lấy từ bảng cân đối kế toán và được chuẩn bị dạng file csv như sau:

Lắp đường dẫn tới file csv vào hàm đã định nghĩa ta được đồ thị như sau.

Imgur

Nhìn vào biểu đồ ta có thể thấy xu hướng tài sản ngắn hạn tăng dần qua từng năm, trong khi tài sản dài hạn có xu hướng giảm dần, chứng tỏ SCSC không phải đầu tư liên tục vào tài sản dài hạn.

2. Sử dụng biểu đồ đường

Biểu đồ đường (line chart) thường được sử dụng để theo dõi và so sánh xu hướng biến động của một hay nhiều đại lượng theo thời gian. Để minh họa về biểu đồ đường, mình sẽ thử dựng biểu đồ đường để theo dõi xu hướng của các chỉ số biên lợi nhuận gộp, biên lợi nhuận ròng, và biên lợi nhuận EBIT (trước lãi vay và thuế) theo năm của SCSC. Đầu tiên là hàm để xây dựng biểu đồ đường.

Ok, tiếp theo như thường lệ là file csv chứa dữ liệu theo format tương tự như với biểu đồ cột.

Cuối cùng là gọi hàm và xem thành quả.

Imgur

Từ biểu đồ có thể thấy rõ xu hướng tăng ổn định biên lợi nhuận, mặc dù các năm gần đây không tăng quá nhiều. Khoảng cách giữa các đường biên lợi nhuận thu hẹp dần và ổn định thể hiện sự tối ưu dần trong việc kiểm soát các chi phí liên quan.

Như vậy với việc kết hợp sức mạnh của thư viện matplotlib trong việc xây dựng các biểu đồ, việc trực quan hóa dữ liệu báo cáo tài chính được thực hiện dễ dàng, nhanh chóng và hoàn toàn có thể được tự động hóa. Sau đây là một số biểu đồ tham khảo về các thông số thống kê khác trong báo cáo tài chính của SCSC. Tuy là doanh nghiệp trong ngành hàng không nhưng qua các biểu đồ tổng quan về hoạt động kinh doanh và bản cân đối kế toán, có vẻ như SCSC không hề hấn gì trước dịch bệnh.

Imgur

Imgur

Imgur

Imgur

Imgur

Imgur


Lê Hải Băng

Related Posts

AWS
AWS CDA: HA Architecture
October 10, 2021
6 min
© 2021, All Rights Reserved.

Quick Links

Liên hệ quảng cáoThông tinLiên hệ

Social Media